मलेसिया रोजगारी व्यवस्थित र शोषणमुक्त बनाउन प्रधानमन्त्री बालेन र मलेसियन प्रधानमन्त्री अनवरबीच छलफल

काठमाडौँ, प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले मलेसियाका समकक्षी अनवर इब्राहिमसँग नेपाल र मलेसिया वैदेशिक रोजगारीलाई मर्यादित, पारदर्शी र शोषणमुक्त बनाउने विषयमा विशेष छलफल गर्नुभएको छ। प्रधानमन्त्री शाहको सचिवालयका अनुसार मंगलबार बिहान टेलिफोनमार्फत भएको कुराकानीमा मलेसियाको रोजगारी क्षेत्रमा देखिएका समस्या, बिचौलिया तथा एजेन्टका कारण सिर्जना हुने कठिनाइ र नेपाली कामदारलाई सहज वातावरणमा रोजगारीमा जान सक्ने अवस्था निर्माण गर्ने विषयमा छलफल भएको हो।

प्रधानमन्त्री शाहले मलेसियाको रोजगारी नेपाली श्रमिकका लागि महत्वपूर्ण भएकाले त्यसलाई थप व्यवस्थित, पारदर्शी र श्रमिकमैत्री बनाउनुपर्ने धारणा राख्नुभएको सचिवालयले जनाएको छ। उहाँले मलेसियाको रोजगारी क्षेत्रमा रहेको सिन्डिकेट तथा बिचौलिया प्रथा आफू र आफ्नो सरकारलाई स्वीकार्य नरहेको विषय मलेसियाली समकक्षी इब्राहिमसमक्ष स्पष्ट रूपमा राख्नुभएको थियो।

बिचौलिया तथा एजेन्टका कारण रोजगारीको प्रक्रियामा अव्यावहारिक र अन्यायपूर्ण प्रवृत्ति सिर्जना हुने तथा त्यसको प्रत्यक्ष असर नेपाली कामदारमा पर्ने विषय प्रधानमन्त्री शाहले उठाउनुभएको थियो। कामदारले रोजगारीका लागि विदेश जानुअघि नै अनावश्यक आर्थिक तथा प्रक्रियागत भार व्यहोर्नुपर्ने अवस्था अन्त्य गर्दै वैदेशिक रोजगारीलाई सहज र पारदर्शी बनाउनुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभएको सचिवालयको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

प्रधानमन्त्री शाहले यस्ता प्रवृत्ति स्वीकार्य नहुने स्पष्ट पार्दै समस्याको दीर्घकालीन समाधानका लागि नेपाल र मलेसिया सरकारबीच संयुक्त पहल आवश्यक रहेको बताउनुभएको थियो। उहाँले दुई देशका सम्बन्धित निकायबीच प्रभावकारी समन्वयमार्फत मलेसियाको रोजगारीसँग सम्बन्धित समस्यालाई व्यावहारिक रूपमा समाधान गर्नुपर्ने धारणा राख्नुभएको हो।

प्रधानमन्त्री शाहले नेपाली कामदारको हितलाई केन्द्रमा राखेर वैदेशिक रोजगारीको प्रणालीलाई थप व्यवस्थित बनाउनुपर्ने विषयमा जोड दिनुभएको सचिवालयले जनाएको छ। रोजगारीमा जाने कामदारले अनावश्यक झन्झट र आर्थिक भार व्यहोर्न नपर्ने तथा श्रमको उचित सम्मान र अधिकार सुनिश्चित हुने वातावरण बनाउन नेपाल सरकार प्रतिबद्ध रहेको सन्देश उहाँले दिनुभएको थियो।

प्रधानमन्त्री शाहले व्यक्त गर्नुभएको धारणालाई मलेसियाका प्रधानमन्त्री अनवर इब्राहिमले सकारात्मक रूपमा लिनुभएको छ। इब्राहिमले आफू पनि सिन्डिकेट तथा बिचौलिया प्रथाको विपक्षमा रहेको स्पष्ट पार्नुभएको सचिवालयले जनाएको छ।

मलेसियाली प्रधानमन्त्री इब्राहिमले यस विषयमा आफ्ना श्रममन्त्रीलाई तत्काल नेपालका श्रममन्त्रीसँग समन्वय गरी आवश्यक काम अघि बढाउन निर्देशन दिने प्रतिबद्धतासमेत व्यक्त गर्नुभएको छ। यसले दुई देशबीचको श्रमसम्बन्धी विषयलाई उच्च राजनीतिक तहबाट सम्बन्धित मन्त्रालयको समन्वयमा अघि बढाउने आधार तयार गरेको छ।

नेपालका लागि मलेसिया लामो समयदेखि महत्वपूर्ण वैदेशिक रोजगारी गन्तव्यका रूपमा रहँदै आएको छ। ठूलो संख्यामा नेपाली श्रमिक मलेसियाका विभिन्न क्षेत्रमा कार्यरत छन्। त्यसैले मलेसिया जाने नेपाली कामदारको भर्ती प्रक्रिया, सेवा शुल्क, रोजगार सम्झौता, रोजगारदाता तथा श्रमिकबीचको सम्बन्ध र श्रमिक अधिकारसँग जोडिएका विषयलाई व्यवस्थित र पारदर्शी बनाउनु दुई देशको श्रम सम्बन्धका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छ।

प्रधानमन्त्री शाह र इब्राहिमबीच भएको यो संवादमा तत्काल कुनै नयाँ सम्झौता भएको वा निश्चित कार्ययोजना सार्वजनिक गरिएको भन्दा पनि रोजगारी क्षेत्रलाई व्यवस्थित बनाउने विषयमा उच्चस्तरीय समझदारी र सम्बन्धित निकायबीच समन्वय अघि बढाउने प्रतिबद्धता व्यक्त भएको सचिवालयको विज्ञप्तिले देखाउँछ। अब मलेसियाका श्रममन्त्री र नेपालका श्रममन्त्रीबीच हुने समन्वयले छलफललाई व्यवहारिक तहमा कसरी अघि बढाउँछ भन्ने विषय महत्वपूर्ण हुनेछ।

विशेषगरी बिचौलिया तथा एजेन्टका कारण नेपाली कामदारले व्यहोर्नुपरेका समस्या घटाउने, रोजगारी प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउने र कामदारलाई सहज रूपमा मलेसिया जाने वातावरण निर्माण गर्ने विषयमा ठोस पहल आवश्यक देखिएको छ। उच्च राजनीतिक तहमा उठेको विषयलाई सम्बन्धित मन्त्रालय र निकायले कार्यान्वयनयोग्य प्रक्रियामा रूपान्तरण गर्न सकेमा त्यसको प्रत्यक्ष लाभ मलेसिया जाने नेपाली कामदारलाई पुग्नेछ।

प्रधानमन्त्री शाह र मलेसियाली प्रधानमन्त्री इब्राहिमबीचको टेलिफोन संवादले नेपाल–मलेसिया श्रम सम्बन्धलाई थप व्यवस्थित बनाउने विषयलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेको सन्देश दिएको छ। अब दुई देशका श्रम संयन्त्रबीच हुने आगामी छलफल, समन्वय र त्यसबाट तय हुने कार्यदिशाले नेपाली श्रमिकका लागि मलेसियाको रोजगारीलाई कति सहज, पारदर्शी र मर्यादित बनाउन सकिन्छ भन्ने तय गर्नेछ।