नागरिकको विश्वास जितेको यूएईको सुरक्षा प्रणाली

• यूएईले विगत ४० वर्षदेखि इरानजस्तो सम्भावित खतरा ध्यानमा राखेर आफ्नो वायु रक्षा प्रणाली क्रमशः विकास गरेको हो।
• फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको युद्धमा यूएईले सयौँ ब्यालिस्टिक मिसाइल र हजारौँ ड्रोनलाई सफलतापूर्वक अवरोध गरेको दाबी गरेको छ।
• THAAD, Patriot PAC-3, F-16, AIM-120 जस्ता अत्याधुनिक प्रणालीहरूले यूएईको रक्षा संरचना अत्यन्त बलियो बनाएको छ।
• यूएईले अमेरिका, रुस, फ्रान्स, इजरायल र दक्षिण कोरियाबाट विभिन्न प्रणाली खरिद गरेर बहु-स्तरीय (multi-layered) रक्षा नेटवर्क तयार गरेको छ।
• अहिलेको द्वन्द्वले यूएईको सैन्य प्रणालीमाथि ठूलो दबाब सिर्जना गरेको छ तथापी दवाबबिच यसको वास्तविक क्षमता युएइकालागी सकारात्मक रुपमा देखिएको छ।

संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) ले विगत ४० वर्षदेखि सम्भावित क्षेत्रीय युद्धको खतरा मध्यनजर गर्दै आफ्नो वायु रक्षा प्रणालीलाई निरन्तर सुदृढ बनाउँदै आएको छ। अहिले इरानसँग जारी द्वन्द्वमा देखिएको मिसाइल र ड्रोन आक्रमणको बीचमा, त्यो तयारीको वास्तविक परीक्षण भइ प्रभावकारिता देखिएको छ।

फेब्रुअरी २८ बाट सुरु भएको युद्धयता, फारसको खाडी क्षेत्रभरि इरानबाट प्रक्षेपित अधिकांश मिसाइल र ड्रोन आक्रमण यूएईले नै सामना गरेको छ। यद्यपि यस्ता निरन्तर आक्रमणको अनुभव यसअघि उसलाई थिएन, तर लामो समयदेखि गरिएको तयारीका कारण यूएईले निकै प्रभावकारी रूपमा ती आक्रमणहरूलाई निष्क्रिय पारिरहेको  छ।

यूएईको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार,  देशका विभिन्न भागमा सुनिएका विस्फोटहरू वास्तवमा वायु रक्षा प्रणालीले मिसाइल र ड्रोनलाई आकाशमै नष्ट गर्दा उत्पन्न भएका हुन्। युद्ध सुरु भएदेखि अहिलेसम्म यूएईले ३३८ वटा ब्यालिस्टिक मिसाइल, १५ वटा क्रुज मिसाइल र करिब १,७४० वटा ड्रोन खसालेको अनुमान गरिएको छ, जुन अत्यन्त उच्च अवरोध दर मानिन्छ।

यूएईसँग विभिन्न देशबाट ल्याइएका जमिनमा आधारित वायु रक्षा प्रणालीहरू छन् भने आधुनिक लडाकु विमानहरूको बलियो फौज पनि छ। तर इरानले सैन्य अड्डादेखि ऊर्जा संरचना र होटलसम्मलाई लक्षित गर्दै निरन्तर आक्रमण गरिरहेकाले यी सीमित स्रोतहरूमा दबाब बढ्नु स्वाभाविक हो।

यसबीच, अमेरिकाले यूएईलाई थप उन्नत सैन्य उपकरण उपलब्ध गराउने प्रक्रिया अघि बढाएको छ। करिब ४.५ अर्ब डलरको लामो दूरीको रडार प्रणाली र THAAD (टर्मिनल हाई एल्टिट्युड एरिया डिफेन्स) जस्ता अत्याधुनिक प्रणालीहरू यसमा समावेश छन्। THAAD विशेषगरी ब्यालिस्टिक मिसाइललाई अन्तिम चरणमा नष्ट गर्न डिजाइन गरिएको प्रणाली हो, जुन क्षेत्रकै सबैभन्दा उन्नत प्रविधिमध्ये एक मानिन्छ।

त्यसैगरी, एफ-१६ लडाकु विमानका लागि सुधार र हतियार खरिद, AIM-120 हावाबाट हावामा प्रहार गर्ने मिसाइलहरू, र ड्रोनविरुद्ध प्रयोग हुने विशेष FS-LIDS प्रणालीहरू पनि यूएईले अर्डर गरेको छ। यसका अतिरिक्त, प्याट्रियट PAC-3 मिसाइल प्रणाली र चिनूक हेलिकप्टर खरिदका लागि पनि ठूलो बजेट स्वीकृत भएको छ।

यी सबै खरिदहरू यूएईले दैनिकजसो सामना गर्नुपरेको मिसाइल र ड्रोन खतरालाई ध्यानमा राखेर गरिएको हो। THAAD र प्याट्रियट जस्ता प्रणालीहरू उच्च उचाइमा आउने ब्यालिस्टिक मिसाइलका लागि उपयोगी छन् भने AIM-120 र FS-LIDS ड्रोन तथा अन्य हावामा उड्ने लक्ष्यविरुद्ध प्रभावकारी छन्।

यूएईको यो सुरक्षा संरचना एकैचोटि बनेको होइन। यसको जरा सन् १९८० दशकसम्म पुग्छ। सन् १९८६ मा इरान–इराक युद्धका क्रममा यूएईका दुई तेल प्लेटफर्ममा मिसाइल आक्रमण भएको थियो। त्यस घटनाले यूएईलाई आफ्नो रक्षा क्षमतामा ठूलो सुधार गर्न प्रेरित गर्‍यो।

त्यतिबेला अमेरिकाबाट स्टिङ्गर मिसाइल माग्दा अस्वीकार भएपछि यूएईले सोभियत संघबाट वैकल्पिक प्रणाली खरिद गरेको थियो। त्यसपछि १९९० को दशकमा उसले आफ्नो सैन्य शक्ति विस्तार गर्दै एफ-१६ “डेजर्ट फाल्कन” जस्ता अत्याधुनिक विमान खरिद गर्‍यो, जुन त्यसबेला अमेरिकासमेतले प्रयोग नगरेको उन्नत संस्करण थियो।

२००० को दशकपछि यूएईले जमिनमा आधारित वायु रक्षा प्रणालीमा ठूलो लगानी गर्न थाल्यो। रूसबाट Pantsir-S1, अमेरिकाबाट प्याट्रियट र THAAD प्रणालीहरू खरिद गरियो। २०२० मा इजरायलसँग सम्बन्ध सामान्य भएपछि Barak र SPYDER जस्ता प्रणालीहरू पनि गोप्य रूपमा समावेश गरियो। साथै, दक्षिण कोरियाबाट KM-SAM प्रणाली पनि खरिद गरिएको छ।

यी सबै प्रणालीहरूले मिलेर बहु-स्तरीय (multi-layered) वायु रक्षा जाल तयार पार्छन्, जसले उच्च उचाइका ब्यालिस्टिक मिसाइलदेखि लिएर तल उड्ने साना ड्रोनसम्मलाई रोक्न सक्षम बनाउँछ।

आज, यही बहुआयामिक रक्षा प्रणाली यूएईका लागि सबैभन्दा ठूलो सफलताको कारण बनेको छ। विगत ४० वर्षको तयारीले अहिले आएर देशलाइ भिषण आक्रमणमा पनि युएइले सुरक्षीत राख्न सकेको छ र सामन्य जीवन यापन गर्न जनतालाइ दिएको छ।

संयुक्त अरब इमिरेट्स (UAE) लाई विश्वकै सबैभन्दा सुरक्षित देशमध्ये एक मानिन्छ — र यसको मुख्य कारण हो नागरिकले दैनिक जीवनमै महशुस गर्ने यसको शक्तिशाली र अत्याधुनिक सुरक्षा प्रणाली।

यूएईमा बस्ने आम नागरिकका लागि सुरक्षा कुनै “नीति” मात्र होइन, त्यो प्रत्यक्ष अनुभूति हो। रातको समयमा पनि निडर भएर हिँड्न सकिने वातावरण, छिटो प्रतिक्रिया दिने प्रहरी संयन्त्र, र कडा कानुनी व्यवस्था यसको उदाहरण हुन्। United Arab Emirates ले सुरक्षा व्यवस्थालाई केवल अपराध नियन्त्रणमा मात्र सीमित नराखी, समग्र सामाजिक स्थिरता र विश्वास निर्माणमा केन्द्रित गरेको छ।

सबैभन्दा उल्लेखनीय पक्ष भनेको प्रविधिको व्यापक प्रयोग हो। स्मार्ट क्यामेरा, एआई–आधारित निगरानी प्रणाली, फेस रिकग्निशन, र डिजिटल प्रहरी सेवा जस्ता उपायहरूले अपराध हुनुअघि नै रोक्ने क्षमता बढाएका छन्। Dubai Police जस्ता निकायहरूले “स्मार्ट पुलिस स्टेशन” र अनलाइन सेवा मार्फत नागरिकलाई २४/७ सेवा उपलब्ध गराउँदै आएका छन्।

कानुनी कडाइ पनि अर्को महत्वपूर्ण पक्ष हो। साना अपराधदेखि ठूला अपराधसम्म कडा सजायको व्यवस्था भएकाले अपराध दर निकै न्यून छ। यसले नागरिकमा “कानुन माथि कोही छैन” भन्ने विश्वास बलियो बनाएको छ।

साथै, समुदाय–केन्द्रित सुरक्षा प्रणाली पनि प्रभावकारी छ। विभिन्न समुदायसँग सहकार्य, जनचेतना अभियान, र नागरिकलाई समेत सुरक्षामा सहभागी गराउने नीति अपनाइएको छ। त्यसैले यहाँ बस्ने मानिसले आफू केवल “बसोबासकर्ता” होइन, सुरक्षा प्रणालीको एक हिस्सा भएको अनुभव गर्छन्।

यद्यपि, यस्तो कडा सुरक्षा प्रणालीसँगै व्यक्तिगत स्वतन्त्रता र अभिव्यक्तिको सिमाना पनि केही हदसम्म नियन्त्रित हुन्छ भन्ने आलोचना पनि सुनिन्छ। तर, अधिकांश नागरिकका लागि स्थिरता र सुरक्षाको अनुभूति प्राथमिकता भएको देखिन्छ।

अन्ततः, यूएईको सुरक्षा प्रणाली केवल प्रहरीको शक्ति होइन—यो प्रविधि, कानुन, र सामाजिक सहकार्यको संयोजन हो, जसले नागरिकलाई दैनिक जीवनमै सुरक्षित, विश्वस्त र स्थिर महसुस गराउँछ।