खाडीमा विदेशी श्रमिकको प्रभुत्व, स्थानिय भन्दा आप्रवासी बढी : कहाँबाट आए करोडौं मानिस?

सांकेतिक AI तस्विर।

निश्चल दाहाल       

खाडी क्षेत्रका छ देशहरू आज विश्वकै सबैभन्दा ठूलो प्रवासी श्रमिक गन्तव्यका रूपमा चिनिएका छन्। तेलसम्पन्न अर्थतन्त्र, तीव्र विकास र उच्च रोजगारीका अवसरका कारण यहाँ करोडौँ विदेशी कामदार बसोबास गर्दै आएका छन्। कुल जनसंख्या करिब ६ करोड २० लाख पुगेको यस क्षेत्रमा झण्डै ३ करोड ५० लाख विदेशी नागरिक रहेका छन्, जसले खाडी अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाइरहेका छन्।

गल्फ कोअपरेशन काउन्सिल (GCC) अन्तर्गत पर्ने देशहरू साउदी अरेबिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई), कतार, कुवेत, ओमान र बहराइन हुन्। यीमध्ये साउदी अरेबिया र ओमान बाहेकका चार देशमा विदेशी नागरिकको संख्या स्थानीय नागरिकभन्दा बढी रहेको तथ्यांकले देखाउँछ। निर्माण, सेवा, घरेलु काम, सुरक्षा, सफाइदेखि बैंकिङ, सूचना प्रविधि, स्वास्थ्य, उड्डयन र सञ्चार क्षेत्रमा विदेशी श्रमिकहरूको ठूलो योगदान रहेको छ।

यूएईस्थित डिजिटल मार्केटिङ कम्पनी ग्लोबल मिडिया इन्साइटका अनुसार GCC देशहरूमा बसोबास गर्ने विदेशी समुदायमध्ये सबैभन्दा ठूलो समूह दक्षिण एसियाबाट आएको छ। भारतका करिब ९१ लाख, बंगलादेशका ५० लाख, पाकिस्तानका ४९ लाख, इजिप्टका ३३ लाख, फिलिपिन्सका २२ लाख, यमनका २२ लाख, नेपालका १२ लाख, सुडानका ११ लाख, सिरियाका ६ लाख ९४ हजार र श्रीलंकाका ६ लाख ५० हजार नागरिक खाडी क्षेत्रभर फैलिएका छन्।

साउदी अरेबिया
खाडी क्षेत्रको सबैभन्दा ठूलो देश साउदी अरेबियामा करिब ३ करोड ७० लाख मानिस बसोबास गर्छन्। तीमध्ये २ करोड ५ लाख (५५ प्रतिशत) स्थानीय नागरिक हुन् भने १ करोड ६४ लाख (४५ प्रतिशत) विदेशी छन्।
यहाँका प्रमुख विदेशी समुदाय बंगलादेश, भारत, पाकिस्तान, यमन र इजिप्टका नागरिक हुन्।

संयुक्त अरब इमिरेट्स
करिब १ करोड १३ लाख जनसंख्या रहेको यूएईमा विदेशी नागरिकको अनुपात अत्यन्तै उच्च छ। यहाँ स्थानीय नागरिक करिब १२ प्रतिशत मात्र छन् भने ८८ प्रतिशत विदेशी रहेका छन्।
भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश, फिलिपिन्स र इरानका नागरिक यहाँका प्रमुख विदेशी समुदाय हुन्।

कुवेत
कुवेतमा करिब ४८ लाख जनसंख्या रहेको छ। तीमध्ये १५ लाख ६० हजार (करिब ३३ प्रतिशत) मात्र कुवेती नागरिक छन् भने ६७ प्रतिशत विदेशी कामदार रहेका छन्।
यहाँ भारत, इजिप्ट, बंगलादेश, फिलिपिन्स, पाकिस्तान र नेपालका नागरिक ठूलो संख्यामा छन्।

ओमान
ओमानमा करिब ४७ लाख जनसंख्या रहेको छ। तीमध्ये २५ लाख (५९ प्रतिशत) स्थानीय नागरिक र २० लाखभन्दा बढी (४१ प्रतिशत) विदेशी कामदार रहेका छन्।
यहाँका प्रमुख विदेशी समुदाय भारत, बंगलादेश र पाकिस्तानका हुन्।

कतार
कतारमा करिब ३२ लाख मानिस बसोबास गर्छन्। तीमध्ये २८ लाख ७० हजार (८८ प्रतिशत) विदेशी कामदार छन् भने ३ लाख ३० हजार (१२ प्रतिशत) मात्र कतारी नागरिक रहेका छन्।
भारत, बंगलादेश, नेपाल, इजिप्ट, फिलिपिन्स र पाकिस्तानका नागरिक यहाँका मुख्य विदेशी समुदाय हुन्।

बहराइन
GCC देशहरूमध्ये सबैभन्दा कम जनसंख्या बहराइनमा छ। यहाँ करिब १५ लाख ८० हजार मानिस बसोबास गर्छन्, जसमा झण्डै आधा विदेशी कामदार रहेका छन्।
भारत, बंगलादेश, पाकिस्तान, फिलिपिन्स, इजिप्ट र नेपालका नागरिक यहाँका प्रमुख विदेशी समुदाय हुन्।

समग्रमा हेर्दा खाडी क्षेत्रको आर्थिक विकास विदेशी श्रमशक्तिसँग गहिरो रूपमा जोडिएको छ। तीव्र विकास, विशाल निर्माण परियोजना र सेवा क्षेत्र विस्तारका कारण यहाँ विश्वका विभिन्न देशका नागरिकहरू रोजगारका लागि आउने क्रम अझै जारी छ। त्यसैले खाडी देशहरू आज बहुराष्ट्रिय जनसंख्या भएको क्षेत्रका रूपमा परिचित हुँदै गएका छन्।