विकास हाइड्रोपावरको छलाङ : १० प्रतिशत बोनस शेयर घोषणा, कर प्रयोजनका लागि नगद लाभांश पनि

काठमाडौं, जलविद्युत्लाई मुलुकको आर्थिक समृद्धिको प्रमुख आधारका रूपमा अघि बढाउने लक्ष्यसहित अगाडि बढिरहेको विकास हाइड्रोपावर कम्पनीले शेयरधनीलाई १० प्रतिशत बोनस शेयर दिने प्रस्ताव गरेको छ। आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को मुनाफाबाट हाल कायम चुक्ता पुँजीको १० प्रतिशत बोनस शेयरसँगै कर प्रयोजनका लागि ०.५२६३ प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गर्ने प्रस्तावसँगै कम्पनीले आफ्नो वित्तीय प्रगतिको संकेतसमेत सार्वजनिक गरेको हो।

कम्पनीको नेतृत्व गरिरहेका अध्यक्ष खगेन्द्र न्यौपानेले नेपालको समृद्धिको आधार नै जलविद्युत भएकाले ऊर्जा उत्पादनमा केन्द्रित लगानीलाई अझ व्यापक बनाउनुपर्ने बताएका छन । उनका अनुसार जलस्रोतको सदुपयोगमार्फत विद्युत् उत्पादन बढाउन सके मुलुकको आर्थिक गतिविधि, रोजगारी, उद्योग तथा लगानीको वातावरणलाई समेत दीर्घकालीन रूपमा बलियो बनाउन सकिन्छ।

विकास हाइड्रोपावरको सञ्चालक समितिको बैठकले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को मुनाफाबाट उक्त लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव गरेको हो। प्रस्तावअनुसार कम्पनीले हाल कायम चुक्ता पुँजीको १० प्रतिशत बोनस शेयर वितरण गर्नेछ। त्यस्तै बोनस शेयरमा लाग्ने कर प्रयोजनका लागि ०.५२६३ प्रतिशत नगद लाभांश प्रस्ताव गरिएको छ।

कम्पनीको पछिल्लो वित्तीय उपलब्धिलाई व्यवस्थापनले परियोजना विकास, वित्तीय अनुशासन र संस्थागत सक्रियताको परिणामका रूपमा लिएको छ। जलविद्युत् क्षेत्रमा परियोजना निर्माण आफैंमा दीर्घकालीन प्रक्रिया भए पनि छोटो अवधिमै लगानीकर्तालाई
प्रतिफल दिन सक्ने आधार तयार पार्नु कम्पनी व्यवस्थापनका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको कम्पनीको बुझाइ छ।
अध्यक्ष न्यौपानेको नेतृत्वमा विकास हाइड्रोपावरसँगै बुढीगण्डकी हाइड्रोपावर र साङ्ग्रीला हाइड्रोपावरसमेत निर्माणाधीन अवस्थामा रहेका छन्। एउटै नेतृत्वअन्तर्गत विभिन्न जलविद्युत् परियोजनालाई अघि बढाउँदै लगिएको अवस्थामा विकास हाइड्रोपावरले शेयरधनीलाई बोनस शेयर वितरण गर्ने प्रस्ताव गर्नु कम्पनीको वित्तीय यात्रामा महत्वपूर्ण चरणका रूपमा हेरिएको छ।

अध्यक्ष न्यौपानेले जलविद्युत् क्षेत्रमा लगानी विस्तारसँगै परियोजनालाई समयमै सम्पन्न गर्ने र लगानीकर्ताको विश्वासलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन्। नेपालमा पर्याप्त जलस्रोत रहे पनि त्यसलाई उत्पादनमूलक क्षेत्रमा रूपान्तरण गर्न लगानी, दक्ष व्यवस्थापन र दीर्घकालीन व्यावसायिक दृष्टिकोण आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।

उनका अनुसार जलविद्युत् विकासले विद्युत् उत्पादनमा मात्र योगदान गर्दैन, यसले स्थानीय स्तरमा रोजगारी सिर्जना, पूर्वाधार निर्माण, आर्थिक गतिविधिको विस्तार र राज्यको राजस्व वृद्धिमा समेत भूमिका खेल्छ। त्यसैले जलविद्युत्मा निजी क्षेत्रको लगानीलाई उत्पादन र समृद्धिसँग जोडेर अघि बढाउनुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन्।

विकास हाइड्रोपावरको पछिल्लो उपलब्धिमा कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक कृष्ण घिमिरे र निर्देशक सरोज धितालको भूमिकालाई पनि महत्वपूर्ण मानिएको छ। युवा व्यवसायी घिमिरे कम्पनीको व्यवस्थापन तथा परियोजनासम्बन्धी कार्यलाई व्यावसायिक ढंगले अघि बढाउन सक्रिय छन्। परियोजनाको कामलाई गति दिने, व्यवस्थापनलाई चुस्त बनाउने र उपलब्ध स्रोतको प्रभावकारी परिचालन गर्ने विषयमा घिमिरेको नेतृत्वदायी भूमिका रहेको छ।

घिमिरेले जलविद्युत् क्षेत्रको लगानीमा तत्कालीन नाफाभन्दा परियोजनाको दीर्घकालीन स्थायित्व र उत्पादन क्षमतालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन्। कम्पनीको वित्तीय उपलब्धिलाई आगामी परियोजनाको विकाससँग जोडेर अघि बढाउने र शेयरधनीको विश्वासलाई अझ बलियो बनाउने दिशामा व्यवस्थापन केन्द्रित रहेको बताइएको छ।

त्यस्तै निर्देशक सरोज धितालले कम्पनीको संस्थागत व्यवस्थापन, परियोजना विकास तथा रणनीतिक योजनामा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्दै आएका छन्। व्यवस्थापनबीचको समन्वय र निरन्तर मेहनतले कम्पनीलाई अपेक्षाकृत छोटो समयमा प्रतिफल दिने अवस्थामा पुर्‍याउन सहयोग पुगेको हो ।

विकास हाइड्रोपावरको व्यवस्थापन टोलीले कम्पनीलाई केवल एउटा परियोजनामा सीमित नराखी आगामी दिनमा जलविद्युत् क्षेत्रमा थप सम्भावना खोज्दै अघि बढाउने रणनीति लिएको छ। त्यसका लागि परियोजनाको निर्माण, वित्तीय स्रोतको व्यवस्थापन, लागत नियन्त्रण र समयमै उत्पादन सुरु गर्ने विषयलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।

प्रस्तावित १० प्रतिशत बोनस शेयर वितरण भएपछि कम्पनीको चुक्ता पुँजी वृद्धि हुनेछ। बढेको चुक्ता पुँजीले कम्पनीको पुँजी संरचनामा परिवर्तन ल्याउनुका साथै भविष्यमा कम्पनीका व्यावसायिक गतिविधि तथा परियोजना विस्तारका लागि आधार तयार गर्न सक्छ। यद्यपि बोनस शेयर वितरणलाई अन्तिम रूप दिन अझै नियामकीय प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्नेछ।

कम्पनीले प्रस्ताव गरेको लाभांश विद्युत् नियमन आयोगबाट स्वीकृति प्राप्त भएपछि आगामी साधारणसभामा प्रस्तुत गर्नेछ। साधारणसभाबाट प्रस्ताव पारित भएपछि मात्रै शेयरधनीले बोनस शेयर र कर प्रयोजनका लागि प्रस्ताव गरिएको नगद लाभांश प्राप्त गर्नेछन्। त्यसैले सञ्चालक समितिले गरेको घोषणा हालका लागि प्रस्ताव मात्र हो; नियामकीय स्वीकृति र साधारणसभाको निर्णयपछि मात्र यो कार्यान्वयनमा आउनेछ।

कर प्रयोजनका लागि प्रस्ताव गरिएको ०.५२६३ प्रतिशत नगद लाभांशले बोनस शेयर वितरणसँग सम्बन्धित कर दायित्व व्यवस्थापनमा शेयरधनीलाई सहजता प्रदान गर्नेछ। कम्पनीले लाभांशसम्बन्धी बाँकी प्रक्रिया, साधारणसभाको मिति तथा अन्य आवश्यक विवरण नियामकीय प्रक्रिया पूरा भएपछि सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ।

जलविद्युत् क्षेत्रमा लगानी गरेका कम्पनीका लागि मुनाफा र प्रतिफलको विषयसँगै परियोजनाको वास्तविक उत्पादन क्षमता, निर्माणको गति र वित्तीय व्यवस्थापन पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ। यही कारण विकास हाइड्रोपावरले घोषणा गरेको बोनस शेयरलाई केवल तत्कालीन प्रतिफलका रूपमा मात्र नभई कम्पनीको आगामी पुँजी संरचना र परियोजना विस्तारसँग जोडेर हेर्नुपर्ने देखिन्छ।

अध्यक्ष न्यौपानेको नेतृत्वमा विकास हाइड्रोपावरसँगै बुढीगण्डकी र साङ्ग्रीला हाइड्रोपावर निर्माणको चरणमा अघि बढिरहेका बेला विकास हाइड्रोपावरबाट आएको लाभांश घोषणाले कम्पनीको व्यवस्थापनलाई थप जिम्मेवारी पनि थपेको छ। अब चुनौती लाभांश घोषणा गर्नु मात्र होइन, निर्माणाधीन परियोजनालाई निर्धारित लक्ष्यअनुसार सम्पन्न गर्दै लगानीकर्ताको अपेक्षालाई दिगो उत्पादन र प्रतिफलमा रूपान्तरण गर्नु हो। नेपालको जलस्रोतलाई समृद्धिको आधार बनाउने न्यौपानेको लक्ष्य र त्यसलाई कार्यान्वयनमा लैजाने घिमिरे–धितालसहितको व्यवस्थापन टोलीको आगामी कार्यसम्पादनले विकास हाइड्रोपावरको वास्तविक उचाइ निर्धारण गर्नेछ।