काठमाडौँ । गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) का अध्यक्ष डा. हेम राज शर्माले संघको पछिल्लो गतिविधि र उपलब्धिहरू समेटिएको आफ्नो दोस्रो प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेका छन् । प्रतिवेदनमा नेपालमा एनआरएनएको भौतिक उपस्थिति, सरकारका उच्च अधिकारीहरूसँगका भेटघाट र गैरआवासीय नेपालीका मुद्दाहरूलाई नीतिगत तहमा पुर्याउन चालिएका कदमहरूको विस्तृत विवरण प्रस्तुत गरिएको छ ।
प्रतिवेदनअनुसार डा. शर्माले अप्रिलको सुरुवाती साताहरूमा नेपालका राष्ट्रपति, विभिन्न मन्त्रीहरू र निजी क्षेत्रका नेतृत्वसँग छलफल गरेका थिए । अप्रिल ४ मा शीतल निवास पुगेर राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसँग गरिएको भेटमा नेपालमा लगानीको वातावरण सुदृढ गर्ने विषयमा महत्वपूर्ण संवाद भएको थियो । सो अवसरमा राष्ट्रपति पौडेलले जलविद्युत, पर्यटन, कृषि र शिक्षा जस्ता क्षेत्रमा गैरआवासीय नेपालीको पुँजी र ज्ञानलाई अधिकतम उपयोग गर्न आग्रह गरेका थिए । एनआरएनएले पनि नेपालको विकास र समृद्धिका लागि आफ्नो सीप र अनुभव लगाउन प्रतिबद्ध रहेको सन्देश राष्ट्रपतिलाई दिएको छ ।
यसैगरी, डा. शर्माले परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालसँगको भेटमा गैरआवासीय नेपाली नागरिकताको पूर्ण कार्यान्वयन र यसमा देखिएका कानुनी अड्चनहरू हटाउन ध्यानाकर्षण गराए । विशेषगरी सम्पत्ति, बैंकिङ, सवारी साधन र मताधिकार जस्ता अधिकारहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि सरकारको तर्फबाट संवैधानिक पहल हुनुपर्नेमा संघले जोड दिएको छ । विदेशमा समस्यामा परेका नेपालीहरूको सहायताका लागि दूतावासहरूको क्षमता अभिवृद्धि र कानुनी सहायता प्रणाली निर्माण गर्ने विषयमा पनि परराष्ट्र मन्त्रालयसँग विस्तृत छलफल भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
आर्थिक क्षेत्रमा केन्द्रित हुँदै डा. शर्माले अप्रिल १२ मा अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेसँग भेट गरे । सो भेटमा गैरआवासीय नेपालीहरूको लगानीलाई आकर्षित गर्न ‘एनआरएन नेपाल डेभलपमेन्ट फन्ड’ मार्फत विभिन्न विकास परियोजनाहरूमा सहकार्य गर्ने र डायस्पोराको पुँजीलाई नेपालको आर्थिक विकासमा प्रभावकारी ढङ्गले परिचालन गर्ने विषयमा फलदायी सहमति भएको छ । अर्थमन्त्री वाग्लेले एनआरएनएको पुँजी र लगानीलाई प्रोत्साहन गर्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको आश्वासन दिएका छन् ।
प्रतिवेदनमा वैदेशिक रोजगारी र शिक्षाको क्षेत्रमा भएका पहलहरूलाई पनि विशेष प्राथमिकताका साथ समेटिएको छ । अप्रिल ९ मा सामाजिक सुरक्षा कोषसँग भएको नयाँ समझदारी पत्रले विदेशमा रहेका नेपाली श्रमिकहरूलाई सामाजिक सुरक्षाको दायरामा ल्याउन थप सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ । श्रममन्त्रीसँगको भेटमा पनि श्रमिकहरूको सुरक्षा, सम्मान र दीर्घकालीन हितका लागि नीतिगत प्रस्ताव पेश गरिएको छ । यसैगरी, शिक्षामन्त्री सस्मित पोखरेलसँगको भेटमा विदेशमा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थीहरूको सुरक्षा र व्यवस्थापनका साथै ‘ब्रेन गेन’ मार्फत दोस्रो पुस्तालाई मातृभूमिसँग जोड्ने विषयमा छलफल भएको छ । संघले शैक्षिक परामर्शदाताहरूको संघसँग पनि विद्यार्थीको कल्याणका लागि सहकार्य गर्ने सहमति गरेको छ ।
यसैगरी नेपाल पर्यटन बोर्डसँगको सहकार्यमा विदेशमा ‘नेपाल महोत्सव’ र ‘नेपाल हाउस’ जस्ता अवधारणा विकास गर्ने र नेपाली उत्पादनहरूलाई विश्व बजारमा पुर्याउन ‘मेड इन नेपाल’ ब्राण्डको विकास गर्ने लक्ष्य लिएर पहल गरिएको शर्माले बताए । नेपाल चेम्बर अफ कमर्ससँगको भेटमा पनि निर्यात वृद्धि र वैदेशिक लगानी आकर्षणका लागि निजी क्षेत्र र एनआरएनएबीच सहकार्यको निष्कर्ष निकालिएको छ ।
पार्टीगत र सामाजिक क्षेत्रमा पनि डा. शर्माले सक्रियता देखाएका छन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका प्रतिनिधिसभा सदस्य श्रीराम न्यौपानेसँगको भेटमा एनआरएनएका मुद्दा र वैदेशिक रोजगारीका चुनौतीबारे छलफल भएको छ भने नेपाल पत्रकार महासंघसँग डायस्पोराका मुद्दाहरूलाई सञ्चारमाध्यमले तथ्यपरक ढङ्गले प्रस्तुत गर्नुपर्नेमा ध्यानाकर्षण गराइएको छ । स्वास्थ्य क्षेत्रमा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले काठमाडौँ इन्स्टिच्युट अफ चाइल्ड हेल्थसँग बाल स्वास्थ्य सेवा सुधारका लागि सम्झौता गरिएको छ ।
संघको आन्तरिक सुदृढीकरण र एकताका सन्दर्भमा पनि प्रतिवेदनले सकारात्मक सन्देश दिएको छ । कतार, माल्टा र डेनमार्क जस्ता देशहरूमा राष्ट्रिय समन्वय परिषद्को एकता प्रक्रिया सम्पन्न भई नयाँ नेतृत्व चयन भएको छ । कतारमा कृष्ण पन्थी, माल्टामा रोशन गिरी र डेनमार्कमा नील थापाको नेतृत्वमा नयाँ कार्यसमितिहरू गठन भएका छन्, जसले विश्वभरका एनआरएनए संरचनाहरूमा एकताको सन्देश प्रवाह गरेको छ ।
अध्यक्ष डा. शर्माले आफ्नो प्रतिवेदनमार्फत एनआरएनए अब केवल भावनामा मात्र सीमित नभई नेपालको नीतिगत सुधार, आर्थिक समृद्धि र सामाजिक सेवामा एक भरपर्दो साझेदारका रूपमा स्थापित भइरहेको दाबी गरे । सरकारका विभिन्न निकायहरूसँग भएका यी सघन संवादहरूले आगामी दिनमा गैरआवासीय नेपालीका अधिकारहरूको सुनिश्चितता र नेपालमा उनीहरूको भूमिकालाई थप प्रभावकारी बनाउने विश्वास गरिएको उनले बताए ।