बाढीपहिरोबाट हालसम्म ८० को मृत्यु, विपद्का बेला सरकार गम्भीर नबनेको गुनासो

काठमाडौं(जस)–अविरल वर्षापछिको बाढी, पहिरोलगायत विपद्बाट मंगलबारसम्म ८० जनाको मृत्यु भएको छ । गत जेठ २८ देखि हालसम्म काठमाडौँ उपत्यकामा एक, कोसीमा १९, मधेसमा तीन, बागमतीमा चार, गण्डकीमा २२, लुम्बिनीमा २०, कर्णालीमा चार र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सात जनाको मृत्यु भएको प्रहरी प्रधान कार्यालयले जनाएको छ ।
मौसमजन्य विपद्मा परी पाँच जना बेपत्ता तथा ९७ जना घाइते भएका छन् । बेपत्ताको खोजी भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ । घाइतेको स्थानीय अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ । विपद्मा फसेका ५३ जनाको उद्धार गरिएको छ ।
बाढीका कारण एक सय ६१ घर डुबानमा परेका छन् । एक सय ३८ घर, ५४ गोठ, ४१ पुल, एउटा विद्यालय र दुईवटा सरकारी कार्यालयमा क्षति पुगेको प्रहरी प्रवक्ता दानबहादुर कार्कीले जानकारी दिए । उक्त अवधिमा विपद्का घटनाबाट दुई हजार सात सय ६४ घर परिवार विस्थापित भएका छन् ।
यस्तै विदका घटनामा १० करोडभन्दा बढीको क्षति भएको छ । प्रहरी प्रधान कार्यालयका अनुसार बाढीपहिराका कारण तीन सय ८१ पशु चौपायको मरेका, ९८ गोठमा क्षति भएको, पाँच सय ९५ घर विस्थापित भएका छन् । विपद् व्यवस्थापनका निम्ति पाँच हजार ४१ प्रहरी परिचालन गरिएको छ । बाढीपहिरोले एक विद्यालय र दुई सरकारी भवनमा क्षति पुगेको छ भने ४१ वटा पुल बगाएको छ । यस्तै, एक सय ६१ घर डुबानमा परेका र एक सय १६ रोपनी जग्गा पुरिएको प्रहरी प्रधान कार्यालयले जनाएको छ । अविरल वर्षाका कारण देशभर एक हजार २८ घटना भएका र त्यसबाट रु १० करोड १८ लाख ८५ हजार सात सय बराबरको क्षति पुगेको प्रहरीले जनाएको छ ।
‘सरकार सदनप्रति उत्तरदायी नहुनु दुःखद’
नेपाली कांग्रेसका प्रमुख सचेतक रमेश लेखकले अविरल वर्षाका कारण देशका विभिन्न भागमा भएको जनधनको क्षतिबारे सदनलाई जानकारी गराउन सरकारसँग माग गरेका छन् । प्रतिनिधिसभाको मंगलबारको आकस्मिक समयमा उनले देशभर बाढीपहिरो र डुबानबाट मंगलबारसम्म ८० जनाको निधन, ६ जना बेपत्ता र ८६ घाइते भएका तथा अर्बाैंको क्षति भएको बताए ।
सांसद लेखकले बाढीपहिरो र डुबानबाट भएको क्षतिका बारे पत्रपत्रिका पढेर सदनमा सुनाउनुपरेको उल्लेख गर्दै सरकारले यस सम्बन्धमा स्पष्ट पार्न नसक्नु दुःखद भएको बताए । उनले भने, “सरकारले विश्वासको मत लिने तयारी गरिरहेको छ । यसमा सरकारले ३० दिन पूरै लिओस् कुनै आपत्ति छैन् तर सरकार हुँदासम्म सदनप्रति उत्तरदायी हुनपर्यो ।”
सांसद लेखकले बाढीपीडितलाई तत्काल राहत उपलब्ध गराउन र पुनःस्थापनाका काममा लाग्न आग्रह गरे । उनले कञ्चनपुरलगायत जिल्लामा बाढीपहिरो र डुबानबाट प्रभावित जनता घरबाहिर बस्नुपरेको बताउँदै तत्काल सहयोग गर्न सरकारको ध्यनाकर्षण गराए ।
विपद्का बेला सरकार थप गम्भीर बन्नुपर्छ
प्रतिनिधिसभाका सांसदहरूले मुलुकभर बाढी, पहिरो र डुबानका कारण उत्पन्न विपद्का बेलामा सरकार थप गम्भीर बन्नुपर्ने बताएका छन् । प्रतिनिधिसभाको मंगलबारको बैठकको विशेष समयमा उनहरूले विपद्बाट प्रभावित जनताको उद्धार र राहतका लागि सरकारले उचित ध्यान नदिएको टिप्पणी गरे ।
सांसद मेटमणि चौधरीले १८ महिनामा पाँच पटक विश्वासको मत लिनुपर्ने अवस्थाको मूलकारण नेतृत्व नै भएको बताउँदै शीर्ष नेताहरूले अब देश र जनताको समृद्धिबारे छलफल गर्नुपर्ने बताए । उनले भने, “बेरोजगारी र गरिबी घटाउने समाचार कतै छैन्, भ्रष्टाचारका विषयमा सबै तैँ चुप मै चुपको अवस्थामा छन् । यही गोलचक्करमा फसेर मुलुक बर्बाद बनाउने वा नयाँ तरिकाले सोच्ने? गम्भीररूपमा सोचौँ ।” सांसद रोशन कार्कीले अविरल वर्षापछि देशमा उत्पन्न अवस्थाका बारेमा गृहमन्त्रीले सदनमा आएर जानकारी दिनुपर्ने माग गरे । उनले भने, “अहिले विपद्का बेलामा जनताको सहयोगमा लाग्ने हो, गृहमन्त्री कहाँ छन् ? अहिलेको अवस्थाबारे सदनलाई जानकारी चाहियो ।”
सांसद अब्दुल खानले २२ प्रतिशत जनसङ्ख्या शिक्षाबाट वञ्चित रहेका र मधेस प्रदेशका आठ जिल्ला साक्षर हुनै बाँकी रहेको बताऐ । यसबारेमा सरकारले ध्यान दिनुपर्नेमा उनले जोड दिए । खानले रोजगारीका लागि धेरै युवा विदेशीनुपरेको तर्फ ध्यानाकर्षण गराउँदै प्रत्येक नागरिकलाई रोजगारीको हक हुनेछ भनेर संविधानमा गरिएको मौलिक हकको व्यवस्था कार्यान्वयन गरिनुपर्ने बताए ।
सांसद दयालबहादुर शाहीले वर्तमान प्रधानमन्त्रीले कांग्रेस र एमालेसँग मिलेर सरकार बनाइसक्नुभएकाले अब दुई ठूला पार्टी मिलेर सरकार बनाउँछौँ भन्दा हच्किनुनपर्ने बताए । सांसद बिजुला रायमाझीले देशभर अविरल वर्षाका कारण धेरै जनधनको क्षति भएको अवस्थामा गृहमन्त्रीको ध्यान त्यसप्रति नभएको भन्दै दुःख व्यक्त गरिन । सांसद पूर्णबहादुर तामाङले निर्माण व्यवसायीले निर्माणसम्पन्न गरेका कामको अझै भुक्तानी नपाएकाबारे सरकारको ध्यानाकर्षण गराए ।
बाढी पहिरोपीडितको तत्काल उद्धार गर्न सांसदको माग
सांसदहरूले बाढी, पहिरो र डुबानबाट मुलुकभर भएको क्षतिबारे सदनमा जानकारी गराउन सरकारसँग माग गर्दै प्रभावित क्षेत्रमा तत्काल राहत, उद्धार र पुनःस्थापनाका लागि काम गर्न आग्रह गरेका छन् । प्रतिनिधिसभाको मंगलबारको आकस्मिक समयमा उनहरूले देशभर बाढी, पहिरो र डुबानबाट मंगलबारसम्म ७४ जनाको निधन भएको, छ जना बेपत्ता भएको र ८६ घाइते तथा अर्बाै रकम बराबरको क्षति भएको जानकारी जानकारी गराए ।
सांसद नारायणप्रकाश साउदले देश अहिले बाढी, पहिरो र डुबानको चपेटामा परेको र कञ्चनपुरमा पनि ठूलो बाढी आउँदा धनजनको क्षति भएको बताए । बाढी पहिरोबाट चार बालबालिकाको मृत्यु भइसकेको उल्लेख गरे । सांसद साउदले सरकार समक्ष पीडितको राहत, उद्धार तथा पुनःस्थापनाका लागि माग गरे । उनले महेन्द्र राजमार्ग अवरुद्ध भएको बताउँदै बाढी नियन्त्रण गर्न सरकार सजग रहनुपर्ने उल्लेख गरे । तटबन्ध निर्माणमा सरकारले ध्यान नदिएको टिप्पणी गर्दै उनले धेरै नदीहरूले बस्तीमै ठूलो असर गरेको बताए ।
सांसद महेन्द्रराय यादवले अविरल वर्षाले देशभर बाढीपहिरो, डुबानको ठूलो असर परेको बताउँदै तराई र सर्लाहीमा धेरै ठूलो क्षति भएको जानकारी गराए । उनले भने, “राहत, पुनःस्थापनका काम केही हुन सकेको छैन । यसको मुख्य कुरा भनेको चुरे नै हो । चुरे विनाशका कारण तराइको भूमि मरुभूमिका परिणत हुदै गएको छ । यसको संरक्षण आवश्यक छ ।”फरक प्रसंगमा उनले यही असार १७ गते नेपाली कांग्रेस र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) बीच सत्ता समीकरण र संविधान संशोधनमा सहमति भएका उल्लेख गर्दै संविधान संशोधन गर्दा सर्वपक्षीय छलफल गरेर मात्र गर्न आग्रह गरे ।
सांसद रुपा जोशी चौधरीले देश बाढी पहिरोले आक्रान्त भएको बेलामा सुदुरपश्चिमको कैलाली र कञ्चनपुर पनि अछुतो नरहेको बताइन । उनले कतिपय ठाउँमा १० देखि १५ दिनसम्म पनि पानीको निकास हुन नसक्ने स्थिति रहेकोप्रति सरकारको ध्यानाकर्षण गराइन । उनले सरकारले पूर्वानुमान गरेर यसरी हुन सक्ने क्षतिलाई न्यूनीकरण गर्ने गरी काम गर्नुपर्ने बताइन । सांसद रामकृष्ण यादवले देश अहिले राजनीतिक संक्रमणकालको अवस्थामा रहेको बताउँदै यस बीचमा जनताका समस्यामा सरकारको उचित ध्यान जान नसकेको बताए । उनले सरकारसँगै राज्यका निकाय पनि चलायमान भएर बाढी पहिरोको पीडितको उद्धारमा लाग्नुपर्ने बताए ।
सांसद पूर्णबहादुर घर्तीमगरले गए राति पहिरो जाँदा रुकुममा धेरै धनजनको क्षति भएको जानकारी गराउँदै बाढीपहिरो पीडितलाई तत्काल उद्धार, राहत र पुनस्थापनको माग गरे । साथै घाइतेहरूको उपचारको माग गर्दै उनहरूको शीघ्रस्वास्थय लाभको कामना गरे । सांसद गङ्गा कार्कीले गौरीशङ्कर गाउँपालिका–९ सीमीगाउँ, रोल्वालिङ, च्छोरोल्पा पदमार्गमा आएको भीषण बाढी र पहिरोका कारण धेरै क्षति पु¥याएको जानकारी गराइन । सांसद मोहन बस्नेतले सिन्धुपाल्चोकमा पनि बाढीपहिरोले निकै असर पुर्याउको जानकारी गराउँदै यस्तो विपद् परेको बेलामा सम्बन्धित सांसदलाई जिल्लामा जाने व्यवस्था मिलाउनुपर्ने र गयल हुने व्यवस्था नगर्न अनुरोध गरे । उनले सिन्धुपाल्चोकको एक हाइड्रोपावरमा काम गर्ने दुई व्यक्तिको मृत्यु भएको छ । मृतकको परिवारको बच्चालाई पढाउने र एउटालाई रोजगारीको व्यवस्थाका लागि आफूले पहल गर्ने जानकारी गराए ।