नेउवा महासंघ चुनाव मंगलबार,७३ पदका लागि १३७ उम्मेदवार, शक्ति सन्तुलनको निर्णायक परीक्षा

काठमाडौं ,नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ (एफएनसीसीआई) को नयाँ नेतृत्व चयनका लागि मंगलबार हुने निर्वाचनले निजी क्षेत्रभित्रको शक्ति सन्तुलन, नीतिगत प्रभाव र संस्थागत नियन्त्रणको दिशा तय गर्नेछ । ७३ पदका लागि १३७ उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन्, जसले यो चुनावलाई औपचारिक प्रक्रिया भन्दा बढी रणनीतिक भिडन्तमा परिणत गरेको छ।
विधानअनुसार वरिष्ठ उपाध्यक्ष अञ्जन श्रेष्ठ स्वतः अध्यक्ष बन्ने सुनिश्चित भइसकेको छ । तर वास्तविक शक्ति वितरण उपाध्यक्ष, वस्तुगत, जिल्ला–नगर र एसोसिएट्स समूहका पदहरूबाट निर्धारण हुने भएकाले ती पदमा प्रतिस्पर्धा अत्यन्त निर्णायक बनेको छ। मंगलबार बिहान ८ बजेदेखि अपराह्न ४ बजेसम्म हुने मतदानमा देशभरका १,८९२ प्रतिनिधिहरू सहभागी हुनेछन्।
डेटा र ट्रेन्डले देखाएको संकेतका आधारमा महासंघको निर्वाचनमा मत प्रायः विभाजित हुने र अन्तिम परिणाम ब्लक भोट तथा गठबन्धनबाट तय हुने परम्परा रहेको छ। यसपटक पनि करिब ६५–७५ प्रतिशत प्रभाव क्षेत्रसहित वर्तमान अध्यक्ष चन्द्र ढकालले समर्थन गरेको समूह बलियो अवस्थामा देखिएको छ भने प्रतिस्पर्धी समूह २५–३५ प्रतिशत दायरामा सीमित रहने आङ्कलन गरिएको छ। बाँकी केहि स्विङ मतले अन्तिम परिणाम उल्टाउन सक्ने सम्भावना रहन्छ।
महासंघको आसन्न निर्वाचनका लागि हेमराज ढकाल र अञ्जन श्रेष्ठले समूह बनाएर प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् । वर्तमान अध्यक्ष चन्द्र प्रसाद ढकालको संरक्षणमा रहेको हेमराज ढकाल समूहका उनी प्रस्तावित वरिष्ठ उपाध्यक्षको उम्मेदवार रहेको बताइएको छ ।

उनको समूहबाट जिल्ला/नगर तर्फबाट उमेश डालमिया र कल्पना गैरे, वस्तुगत तर्फबाट नरेशलाल श्रेष्ठ र एसोसिएट्स तर्फबाट ज्योत्सना श्रेष्ठ उममेदवार छन् ।

यस्तै, ‘वेटिङ प्रेजिडेन्ट’ अञ्जन श्रेष्ठले संरक्षण गरेको अर्को समूहको जिल्ला/नगर उपाध्यक्षमा कृष्ण प्रसाद शर्मा र दिल सुन्दर श्रेष्ठ, वस्तुगततर्फ शिव प्रसाद घिमिरे र एसोसिएट्स उपाध्यक्षमा प्रवल जंग पाण्डे उम्मेदवार छन् ।
नयाँ विधान अनुसार एक जना वरिष्ठ उपाध्यक्ष, पाँच जना उपाध्यक्ष र एक जना कोषाध्यक्षसहित सात जना रहने व्यवस्था छन् । सात जना पदाधिकारीमध्ये चार जना साधारण सदस्यको मतबाट र एक जना बरिष्ठ उपाध्यक्ष, एक जना महिला उपाध्यक्ष तथा एक जना कोषाध्यक्ष निर्वाचित कार्यकारिणी समितिले चयन गर्ने छ ।

मुख्य प्रतिस्पर्धा क्षेत्रहरूमा कडा भिडन्त देखिएको छ । जिल्ला/नगर उपाध्यक्षमा उमेश डालमिया, कल्पना गैरे, कृष्ण प्रसाद शर्मा र दिलसुन्दर श्रेष्ठ प्रतिस्पर्धामा छन्। वस्तुगत उपाध्यक्षमा नरेशलाल श्रेष्ठ र शिवप्रसाद घिमिरेबीच प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धा छ भने एसोसिएट्स उपाध्यक्षमा ज्योत्सना श्रेष्ठ र प्रवलजंग पाण्डे आमनेसामने छन्।
प्रदेशगत रूपमा कोशीमा इश्वरलाल राजभण्डारी, जितबहादुर कार्की, जीवन पराजुली, दीपक बज्राचार्य, रमेश विश्वकर्मा र वीरेन्द्र कुमार शाह प्रतिस्पर्धामा छन्। मधेशमा अमरनाथ शाह, वीरेन्द्र प्रसाद शाह, मोहन प्रसाद शर्मा, बृजेश कुमार साह र हरि प्रसाद गौतम छन्। बागमतीमा कुमार घले, प्रकाश मानन्धर, राजकुमार घिसिङ, रामेश्वर मानन्धर र सविन श्रेष्ठ छन्। गण्डकीमा ओमप्रसाद पौडेल, चेतनारायण श्रेष्ठ, धर्मराज भुसाल, पवित्र कुमार श्रेष्ठ र सुविन श्रेष्ठ छन्। लुम्बिनीमा टंकबहादुर घर्ती, यज्ञप्रसाद भट्टराई र बालकृष्ण सुवेदी छन् भने कर्णालीमा पदमबहादुर शाही र पूर्णचन्द्र देवकोटा निर्विरोध चयन भइसकेका छन्। सुदूरपश्चिममा दानबहादुर चन्द, पदमराज जोशी र पिताम्बर जोशी प्रतिस्पर्धामा छन्।
मतदाता संरचनाले पनि परिणामको दिशा संकेत गर्छ। जिल्ला/नगर समूह सबैभन्दा ठूलो र प्रभावशाली ब्लकका रूपमा रहँदा वस्तुगत समूह नीतिगत एजेण्डाबाट प्रभावित हुन्छ। एसोसिएट्स समूह भने अन्तिम समयको स्विङ फ्याक्टर बन्ने सम्भावना उच्च छ। महासंघको निर्वाचनमा व्यक्तिगत लोकप्रियता भन्दा संगठनात्मक पहुँच र नेटवर्क बढी निर्णायक हुने प्रवृत्ति यसपटक पनि दोहोरिने संकेत देखिएको छ।
आर्थिक एजेण्डामा दुई स्पष्ट ध्रुव देखिएका छन्। अध्यक्ष ढकाल निकट समूहले स्थायित्व, सरकारसँग सहकार्य र क्रमिक सुधारको लाइन लिएको छ भने प्रतिस्पर्धी समूहले कर सुधार, बैंकिङ हस्तक्षेप र नीतिगत दबाबमार्फत परिवर्तनको एजेण्डा अघि सारेको छ।
विश्लेषणले संस्थागत संरचना, कार्यकारिणीमा प्रभाव, प्रदेश र वस्तुगत नेटवर्क तथा मतदातामा देखिएको “continuity bias” का कारण चन्द्र ढकाल समर्थित समूहको धेरै अग्रता देखिन्छ। विशेषगरी जिल्ला/नगर र वस्तुगत समूहको झुकावले परिणामलाई उनीहरूतर्फ ढल्काउने सम्भावना उच्च बनाएको छ।
यसपटकको निर्वाचनले निजी क्षेत्र स्थायित्वतर्फ जान्छ कि परिवर्तनतर्फ भन्ने निर्णायक सन्देश दिनेछ। प्रारम्भिक समीकरणले चन्द्र ढकाल समर्थित समूहको जित सम्भावित देखिए पनि महासंघको चुनावी इतिहासले देखाएझैँ अन्तिम क्षणको गठबन्धन र मत स्थानान्तरणले परिणाममा केही परिवर्तन ल्याउन सक्ने सम्भावना भने कायम नै छ।
मंगलबारको मत परिणामले केवल नयाँ नेतृत्व चयन गर्ने छैन, यसले देशमा नयाँ सरकार आएको बेलामा नेपाली निजी क्षेत्रको आगामी शक्ति संरचना र आर्थिक दिशासमेत निर्धारण गर्नेछ।