मध्यपूर्वमा पुन युद्धको खतरा बढ्यो,इराक र सिरियाद्वारा हवाई क्षेत्र बन्द,इरानको अमेरिका र इजरायललाई कडा चेतावनी

काठमाडौँ,मध्यपूर्वमा बढ्दो सैन्य तनावले नयाँ मोड लिएको छ। क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्था थप जटिल बन्दै गएपछि इराक र सिरियाले आफ्नो हवाई क्षेत्र बन्द गर्दै उडान सेवाहरू स्थगित गरेका छन् भने इरानले अमेरिका र इजरायललाई लक्षित गर्दै थप कडा प्रतिकारको चेतावनी दिएको छ।
नागरिक उड्डयन अधिकारीहरूका अनुसार इराकले सुरक्षा संवेदनशीलतालाई मध्यनजर गर्दै अस्थायी रूपमा आफ्नो सम्पूर्ण हवाई क्षेत्र बन्द गरेको छ। यससँगै देशभित्र र बाहिर सञ्चालन भइरहेका सबै उडानहरू रोकिएका छन्। इराकी अधिकारीहरूले यात्रु तथा हवाई सुरक्षालाई प्राथमिकता दिँदै अर्को सूचना जारी नभएसम्मका लागि उडान सेवा स्थगित गरिएको बताएका छन्।
यसैगरी, सिरियाली नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले दक्षिणी हवाई मार्गहरू अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको जानकारी दिएको छ। साथै, राजधानी दमास्कसस्थित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको सञ्चालन कम्तीमा १२ घण्टाका लागि रोकिएको जनाइएको छ। पछिल्ला घटनाक्रमका कारण क्षेत्रीय हवाई सुरक्षामा गम्भीर चुनौती उत्पन्न भएको भन्दै सिरियाले पनि सतर्कता बढाएको छ।
यता, इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड्स कोर्प्स (आईआरजीसी) ले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै अमेरिका र इजरायलले आफ्नो आक्रामक गतिविधि जारी राखे अझ व्यापक र कडा जवाफ दिने चेतावनी दिएको छ। आईआरजीसीले इरानले युद्धविरामको वातावरण कायम राख्न प्रयास गरिरहेको भए पनि अमेरिका र इजरायलले त्यसको सम्मान नगरेको आरोप लगाएको छ।
आईआरजीसीका अनुसार इरानले अमेरिकासँग ‘सबै मोर्चामा युद्धविराम’ कायम गर्ने समझदारीका आधारमा संयम अपनाएको थियो। तर अमेरिका र इजरायलले लेबनानलगायत विभिन्न क्षेत्रमा सैन्य गतिविधि जारी राखेर उक्त प्रतिबद्धताको उल्लङ्घन गरेको इरानको दाबी छ।
इरानले हर्मुज जलसन्धि, ओमानको खाडी तथा हिन्द महासागर आसपासका समुद्री क्षेत्रमा आफ्नो हितविरुद्ध गतिविधि बढाइएको आरोपसमेत लगाएको छ। इरानी पक्षले आफ्ना तटीय क्षेत्र तथा जहाजहरूलाई लक्षित गर्दै भइरहेका गतिविधिले क्षेत्रीय स्थायित्वमा गम्भीर असर पुर्‍याएको जनाएको छ।
आईआरजीसीले अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नौसैनिक नाकाबन्दी जारी राखेको आरोप लगाउँदै यसले तनावलाई झन् चर्काएको उल्लेख गरेको छ। युद्ध अन्त्यका लागि कूटनीतिक प्रयास जारी रहे पनि समुद्री र हवाई क्षेत्रमा देखिएको तनावले वार्ताको सम्भावनालाई कमजोर बनाएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
पछिल्ला दिनहरूमा दुवै पक्षबाट प्रतिआक्रमणका गतिविधि बढिरहेका बेला मध्यपूर्व पुनः ठूलो सैन्य द्वन्द्वतर्फ उन्मुख हुन सक्ने चिन्ता अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा बढ्न थालेको छ। विशेषगरी विश्वको प्रमुख तेल आपूर्ति मार्ग मानिने हर्मुज जलसन्धिसँग सम्बन्धित सुरक्षा चुनौतीले विश्व अर्थतन्त्रमा समेत असर पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
आईआरजीसीले हालै गरिएको आफ्नो सैन्य कारबाहीलाई ‘केवल चेतावनी’को रूपमा व्याख्या गर्दै भविष्यमा यस्ता आक्रमण दोहोरिए अझ शक्तिशाली प्रतिक्रिया दिइने स्पष्ट पारेको छ। इरानको यो चेतावनीसँगै मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था थप संवेदनशील बनेको छ।
क्षेत्रीय तनाव तीव्र बन्दै जाँदा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले सबै पक्षलाई संयमता अपनाउन र कूटनीतिक माध्यमबाट विवाद समाधान गर्न आग्रह गरिरहेको छ। तर घटनाक्रमले तत्काल तनाव कम हुने संकेत नदिएकाले मध्यपूर्वको अवस्था विश्वभर चासो र चिन्ताको विषय बनेको छ।