राष्ट्रिय युवा परिषद् किन आवश्यक छ ? परम्परागत सीपमा आधारित युवा सञ्जालका अध्यक्ष राज कार्कीको धारणा

नेपाल युवा जनसंख्या धेरै भएको देश हो। युवामा ऊर्जा, सिर्जनशीलता, नवीन सोच, परिवर्तन ल्याउने क्षमता र राष्ट्र निर्माण गर्ने अद्भुत शक्ति हुन्छ। तर यही युवा शक्ति सही दिशामा परिचालन हुन सकेन भने बेरोजगारी, निराशा, पलायन र सामाजिक असन्तुष्टिको कारण बन्न सक्छ। त्यसैले युवालाई अवसर, नेतृत्व, सीप, मार्गदर्शन र सहभागितासहित अघि बढाउन संस्थागत संरचनाको आवश्यकता पर्छ। यही कारणले राष्ट्रिय युवा परिषद् आजको समयमा अझ आवश्यक बनेको छ।
परम्परागत सीपमा आधारित युवा सञ्जालका अध्यक्ष राज कार्कीले राष्ट्रिय युवा परिषद्लाई युवाको क्षमता विकास, नेतृत्व निर्माण, उद्यमशीलता प्रवर्द्धन र राष्ट्र निर्माणमा युवाको सहभागिता सुनिश्चित गर्ने महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनका अनुसार बदलिँदो विश्व परिवेश, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), डिजिटल प्रविधि र विश्वव्यापी प्रतिस्पर्धाको युगमा नेपाली युवालाई समयअनुसार सक्षम बनाउन परिषद्को भूमिका अझै महत्वपूर्ण बन्दै गएको छ।
राज कार्कीका अनुसार नेपालमा आज हजारौँ युवा उच्च शिक्षा हासिल गरेर पनि बेरोजगार छन् भने धेरै युवासँग सीप भएर पनि अवसरको अभाव छ। रोजगारी र सम्भावनाको खोजीमा ठूलो सङ्ख्यामा युवा विदेश पलायन भइरहेका छन्। विदेश जानु गलत नभए पनि आफ्नै देशमा सम्भावना हुँदाहुँदै अवसर नपाउनु गम्भीर चुनौती भएको उनको भनाइ छ। यस्तो अवस्थामा राष्ट्रिय युवा परिषद्ले युवालाई आत्मनिर्भर, उद्यमशील र उत्पादनमुखी बनाउन अग्रणी भूमिका खेल्नुपर्ने उनले बताएका छन्।
उनले राष्ट्रिय युवा परिषद् युवाको नेतृत्व विकासका लागि अत्यावश्यक रहेको उल्लेख गरेका छन्। उनका अनुसार भोलिको देश चलाउने शक्ति आजका युवा हुन्। नेतृत्व केवल राजनीतिमा सीमित हुँदैन, समाज, शिक्षा, व्यवसाय, प्रविधि र उद्यमशीलताको क्षेत्रमा पनि सक्षम नेतृत्व आवश्यक पर्छ। त्यसैले युवालाई जिम्मेवारी बहन गर्न सक्ने, निर्णय लिन सक्ने र समाज परिवर्तनको नेतृत्व गर्न सक्ने बनाउन परिषद्ले प्रभावकारी कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने उनले बताएका छन्।
राज कार्कीले आजको समय प्रमाणपत्रको मात्र नभई सीपको समय भएको उल्लेख गरेका छन्। युवाले पढाइसँगै व्यावहारिक सीप सिक्नुपर्नेमा जोड दिँदै उनले टेलरिङ, कृषि, हस्तकला, सूचना प्रविधि, डिजाइन, निर्माणलगायतका क्षेत्रलाई आधुनिक व्यवसायसँग जोड्न सकिए ठूलो मात्रामा रोजगारी सिर्जना गर्न सकिने बताएका छन्। परिषद्ले सीपमूलक तालिम, वित्तीय पहुँच र उद्यमशीलताको वातावरण निर्माणमा भूमिका खेल्नुपर्ने उनको धारणा छ।
उनले नेपालका परम्परागत सीप र पेशा हराउने अवस्थामा पुगेकोप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। पुस्तौँदेखि चल्दै आएका टेलरिङ, मूर्तिकला, हस्तकला, धातुकला र काष्ठकलाजस्ता क्षेत्रलाई आधुनिक बजार, डिजिटल प्रविधि र ब्रान्डिङसँग जोड्न नसकिए यस्ता मौलिक सीप हराउने खतरा रहेको उनको भनाइ छ। परम्परागत सीपलाई आधुनिक सोच र प्रविधिसँग जोड्न सकिए नेपालमै हजारौँ युवाका लागि रोजगारी सिर्जना गर्न सकिने विश्वास उनले व्यक्त गरेका छन्।
राज कार्कीले बेरोजगारी केवल आर्थिक समस्या नभई सामाजिक समस्या पनि भएको बताएका छन्। बेरोजगार युवा निराशा र असन्तुष्टिको शिकार बन्न सक्ने भएकाले रोजगारमूलक तालिम, स्वरोजगार र उद्यमशीलतामार्फत युवालाई उत्पादनशील क्षेत्रमा जोड्न परिषद्ले प्रभावकारी भूमिका खेल्नुपर्ने उनको भनाइ छ।
उनका अनुसार युवासँग सम्बन्धित नीति निर्माण र निर्णय प्रक्रियामा युवाको प्रत्यक्ष सहभागिता पनि आवश्यक छ। युवाका वास्तविक समस्या बुझेर समाधान खोज्ने माध्यमका रूपमा राष्ट्रिय युवा परिषद् प्रभावकारी बन्नुपर्ने उनले बताएका छन्।
डिजिटल युगमा युवालाई प्रविधिसँग जोड्नु पनि परिषद्को महत्वपूर्ण जिम्मेवारी भएको राज कार्कीको भनाइ छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), डिजिटल साक्षरता, साइबर सुरक्षा र जिम्मेवार डिजिटल नेतृत्वबारे युवालाई सक्षम बनाउन नसकिए भविष्यको प्रतिस्पर्धामा नेपाली युवा कमजोर बन्न सक्ने उनले चेतावनी दिएका छन्।
उनले राष्ट्र निर्माण केवल आर्थिक विकासले मात्र सम्भव नहुने उल्लेख गर्दै जिम्मेवार, अनुशासित र सामाजिक उत्तरदायित्व बोकेको नागरिक निर्माण गर्न पनि परिषद्को भूमिका महत्वपूर्ण रहने बताएका छन्। युवामा सकारात्मक सोच, सहकार्य, सामाजिक चेतना र राष्ट्रप्रतिको दायित्व विकास गर्न परिषद्ले दीर्घकालीन योजना बनाउनुपर्ने उनको धारणा छ।
अन्त्यमा राज कार्कीले राष्ट्रिय युवा परिषद् केवल सरकारी संस्था नभई युवाको सम्भावना पहिचान गर्ने, क्षमता विकास गर्ने र भविष्य निर्माण गर्ने माध्यम भएको बताएका छन्। युवालाई अवसर, सीप, नेतृत्व र सम्मान प्रदान गर्न सकिए नेपालले ठूलो परिवर्तन देख्न सक्ने उनको विश्वास छ।
उनले भनेका छन्,
“युवा सक्षम भए राष्ट्र बलियो हुन्छ,
युवा आत्मनिर्भर भए समाज समृद्ध हुन्छ,
र युवा जिम्मेवार भए भविष्य उज्यालो हुन्छ।”
उनका अनुसार आजको आवश्यकता युवालाई केवल रोजगारी खोज्ने होइन, रोजगारी सिर्जना गर्ने बनाउनु हो। त्यसैले राष्ट्रिय युवा परिषद् युवाको आवाज बन्न, युवालाई अवसर दिन र राष्ट्र निर्माणमा युवाको भूमिका बलियो बनाउन अपरिहार्य रहेको उनले बताएका छन्।